{"id":3690,"date":"2025-05-11T13:20:19","date_gmt":"2025-05-11T13:20:19","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mdiy.org\/?p=3690"},"modified":"2026-01-28T00:34:50","modified_gmt":"2026-01-28T00:34:50","slug":"%f0%9f%9b%a0%ef%b8%8f-notre-esprit-est-base-sur-le-diy-le-collaboratif-et-lopen-source","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mdiy.org\/?p=3690","title":{"rendered":"Culture fablab : une m\u00e9thode avant d\u2019\u00eatre un mot"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"3690\" class=\"elementor elementor-3690\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-5d984224 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"5d984224\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-431049d1\" data-id=\"431049d1\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2ae8af0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2ae8af0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<!-- wp:paragraph {\"className\":\"\"} -->\n<h2 data-start=\"417\" data-end=\"472\">\u00a0<\/h2>\n<p data-start=\"474\" data-end=\"727\">Chez MDIY, nous venons d\u2019une culture du <strong data-start=\"514\" data-end=\"521\">R2R<\/strong> :<br data-start=\"523\" data-end=\"526\" \/>nous pensons en syst\u00e8mes, nous agissons en r\u00e9seau,<br data-start=\"576\" data-end=\"579\" \/>et nous avons l\u2019habitude de construire les projets <strong data-start=\"630\" data-end=\"649\">pi\u00e8ce par pi\u00e8ce<\/strong>,<br data-start=\"650\" data-end=\"653\" \/>puis de les d\u00e9monter pour comprendre ce qui fonctionne \u2014 ou ce qui bloque.<\/p>\n<p data-start=\"729\" data-end=\"900\">Dans cette approche, un obstacle n\u2019est jamais une impasse.<br data-start=\"787\" data-end=\"790\" \/>C\u2019est un m\u00e9canisme \u00e0 analyser, une structure \u00e0 rendre lisible,<br data-start=\"852\" data-end=\"855\" \/>et souvent une solution en attente d\u2019\u00e9merger.<\/p>\n<hr data-start=\"902\" data-end=\"905\" \/>\n<h3 data-start=\"907\" data-end=\"961\">\ud83e\udde0 Clarifier les mots pour respecter les pratiques<\/h3>\n<p data-start=\"963\" data-end=\"1181\">Nous ne disons pas que nous avons un <em data-start=\"1000\" data-end=\"1008\">fablab<\/em>.<br data-start=\"1009\" data-end=\"1012\" \/>Nous parlons de <strong data-start=\"1028\" data-end=\"1042\">makerspace<\/strong>, d\u2019<strong data-start=\"1046\" data-end=\"1056\">artlab<\/strong>, de <strong data-start=\"1061\" data-end=\"1098\">lieu d\u2019exp\u00e9rimentation collective<\/strong> \u2014<br data-start=\"1100\" data-end=\"1103\" \/>parce que nous faisons la diff\u00e9rence entre les termes et ce qu\u2019ils impliquent.<\/p>\n<p data-start=\"1183\" data-end=\"1355\">Se dire <em data-start=\"1191\" data-end=\"1199\">fablab<\/em> n\u2019est pas une simple \u00e9tiquette.<br data-start=\"1231\" data-end=\"1234\" \/>C\u2019est un <strong data-start=\"1243\" data-end=\"1257\">engagement<\/strong>, d\u00e9fini par une charte internationale port\u00e9e par le MIT (Fab Charter), qui repose notamment sur :<\/p>\n<ul data-start=\"1357\" data-end=\"1501\">\n<li data-start=\"1357\" data-end=\"1383\">\n<p data-start=\"1359\" data-end=\"1383\">l\u2019ouverture au public,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1384\" data-end=\"1417\">\n<p data-start=\"1386\" data-end=\"1417\">la documentation des projets,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1418\" data-end=\"1445\">\n<p data-start=\"1420\" data-end=\"1445\">le partage des savoirs,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1446\" data-end=\"1469\">\n<p data-start=\"1448\" data-end=\"1469\">la non-exclusivit\u00e9,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1470\" data-end=\"1501\">\n<p data-start=\"1472\" data-end=\"1501\">la tra\u00e7abilit\u00e9 des d\u00e9marches.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1503\" data-end=\"1686\">Employer ce mot sans en respecter les principes peut cr\u00e9er des malentendus, brouiller les rep\u00e8res communs, et fragiliser la compr\u00e9hension collective de ce qu\u2019est r\u00e9ellement un fablab.<\/p>\n<hr data-start=\"1688\" data-end=\"1691\" \/>\n<h3 data-start=\"1693\" data-end=\"1754\">\ud83d\udee0\ufe0f L\u2019esprit fablab : documenter, comprendre, transmettre<\/h3>\n<p data-start=\"1756\" data-end=\"1819\">La culture fablab repose sur une pratique simple et exigeante :<\/p>\n<ul data-start=\"1821\" data-end=\"1947\">\n<li data-start=\"1821\" data-end=\"1850\">\n<p data-start=\"1823\" data-end=\"1850\">d\u00e9monter pour comprendre,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1851\" data-end=\"1876\">\n<p data-start=\"1853\" data-end=\"1876\">tester pour v\u00e9rifier,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1877\" data-end=\"1909\">\n<p data-start=\"1879\" data-end=\"1909\">documenter pour transmettre,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"1910\" data-end=\"1947\">\n<p data-start=\"1912\" data-end=\"1947\">partager pour construire en commun.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"1949\" data-end=\"2189\">Analyser un projet, en examiner la structure ou les choix m\u00e9thodologiques, ne rel\u00e8ve ni de la m\u00e9fiance ni de la suspicion.<br data-start=\"2071\" data-end=\"2074\" \/>C\u2019est au contraire une pratique normale dans les cultures du libre, de l\u2019open source et de la fabrication partag\u00e9e.<\/p>\n<p data-start=\"2191\" data-end=\"2388\">Lorsqu\u2019un projet ressemble \u00e0 un autre, il est naturel, dans cet esprit, d\u2019en \u00e9tudier le fonctionnement, les hypoth\u00e8ses et les \u00e9quilibres. C\u2019est ainsi que les communaut\u00e9s progressent collectivement.<\/p>\n<hr data-start=\"2390\" data-end=\"2393\" \/>\n<h3 data-start=\"2395\" data-end=\"2425\">\ud83c\udf93 Un h\u00e9ritage \u00e0 respecter<\/h3>\n<p data-start=\"2427\" data-end=\"2665\">Le terme <em data-start=\"2436\" data-end=\"2444\">fablab<\/em> s\u2019inscrit dans un h\u00e9ritage pr\u00e9cis, initi\u00e9 \u00e0 la fin des ann\u00e9es 1990 par le MIT (Massachusetts Institute of Technology), notamment \u00e0 travers les travaux du professeur <strong data-start=\"2610\" data-end=\"2630\">Neil Gershenfeld<\/strong> et du <em data-start=\"2637\" data-end=\"2664\">Center for Bits and Atoms<\/em>.<\/p>\n<p data-start=\"2667\" data-end=\"2748\">Il ne s\u2019agit pas d\u2019un concept \u00e0 la mode, mais d\u2019une <strong data-start=\"2719\" data-end=\"2735\">m\u00e9thodologie<\/strong> fond\u00e9e sur :<\/p>\n<ul data-start=\"2749\" data-end=\"2902\">\n<li data-start=\"2749\" data-end=\"2769\">\n<p data-start=\"2751\" data-end=\"2769\">une charte claire,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2770\" data-end=\"2813\">\n<p data-start=\"2772\" data-end=\"2813\">une culture du libre acc\u00e8s et du partage,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2814\" data-end=\"2844\">\n<p data-start=\"2816\" data-end=\"2844\">une interconnexion mondiale,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2845\" data-end=\"2902\">\n<p data-start=\"2847\" data-end=\"2902\">une responsabilit\u00e9 envers les autres membres du r\u00e9seau.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2904\" data-end=\"3007\">Respecter ces principes, c\u2019est pr\u00e9server la coh\u00e9rence et la cr\u00e9dibilit\u00e9 du mouvement dans son ensemble.<\/p>\n<hr data-start=\"3009\" data-end=\"3012\" \/>\n<h3 data-start=\"3014\" data-end=\"3063\">\ud83d\udcdc Rappel synth\u00e9tique de la Fab Charter (MIT)<\/h3>\n<p data-start=\"3065\" data-end=\"3081\">Un Fab Lab est :<\/p>\n<ul data-start=\"3082\" data-end=\"3346\">\n<li data-start=\"3082\" data-end=\"3132\">\n<p data-start=\"3084\" data-end=\"3132\">un espace de fabrication num\u00e9rique <strong data-start=\"3119\" data-end=\"3129\">ouvert<\/strong>,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3133\" data-end=\"3190\">\n<p data-start=\"3135\" data-end=\"3190\">favorisant l\u2019apprentissage mutuel et la transmission,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3191\" data-end=\"3230\">\n<p data-start=\"3193\" data-end=\"3230\">proposant un acc\u00e8s public r\u00e9gulier,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3231\" data-end=\"3297\">\n<p data-start=\"3233\" data-end=\"3297\">documentant les projets pour permettre le partage des savoirs,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"3298\" data-end=\"3346\">\n<p data-start=\"3300\" data-end=\"3346\">inscrit dans un r\u00e9seau mondial de coop\u00e9ration.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"3348\" data-end=\"3521\">Un lieu peut \u00eatre riche, utile, innovant, sans n\u00e9cessairement se revendiquer <em data-start=\"3425\" data-end=\"3433\">fablab<\/em>.<br data-start=\"3434\" data-end=\"3437\" \/>Clarifier les mots, c\u2019est aussi respecter la diversit\u00e9 des pratiques et des mod\u00e8les.<\/p>\n<hr data-start=\"3523\" data-end=\"3526\" \/>\n<h3 data-start=\"3528\" data-end=\"3542\">Conclusion<\/h3>\n<p data-start=\"3544\" data-end=\"3731\">Dans les cultures maker et fablab, les mots comptent autant que les pratiques.<br data-start=\"3622\" data-end=\"3625\" \/>Les utiliser avec pr\u00e9cision permet de renforcer la confiance, la coop\u00e9ration et la lisibilit\u00e9 des projets.<\/p>\n<p data-start=\"3733\" data-end=\"3863\">Documenter, analyser, comprendre et partager ne sont pas des actes de d\u00e9fiance.<br data-start=\"3812\" data-end=\"3815\" \/>Ce sont les fondations m\u00eames de l\u2019esprit fablab.<\/p>\n<!-- \/wp:paragraph -->\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 Chez MDIY, nous venons d\u2019une culture du R2R :nous pensons en syst\u00e8mes, nous agissons en r\u00e9seau,et nous avons l\u2019habitude de construire les projets pi\u00e8ce par pi\u00e8ce,puis de les d\u00e9monter pour comprendre ce qui fonctionne \u2014 ou ce qui bloque. Dans cette approche, un obstacle n\u2019est jamais une impasse.C\u2019est un m\u00e9canisme \u00e0 analyser, une structure [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-3690","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-reflexions-maker-ess","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3690","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3690"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3690\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4403,"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3690\/revisions\/4403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3690"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3690"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mdiy.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3690"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}